Trong bộ phim Arrival, có một người phụ nữ đã nhìn thấy toàn bộ tương lai của mình sau khi học được một ngôn ngữ đến từ người ngoài hành tinh. Cô đã thấy trước cái kết – thấy đứa con gái nhỏ tên Hannah, thấy cả căn bệnh quái ác sẽ đến và ngày con rời bỏ cõi đời khi còn quá trẻ. Nhưng cô vẫn bước vào cuộc sống ấy, vẫn chọn sinh ra con, và vẫn đi trọn từng khoảnh khắc như thể chưa hề biết trước điều gì.
“Vậy đó Hannah, đây là nơi câu chuyện của con bắt đầu, chính là cái ngày họ rời đi. Dẫu biết cuộc hành trình và nơi nó dẫn đến, mẹ vẫn sẽ đón nhận nó và chào đón từng khoảnh khắc.”
Arrival không chỉ là câu chuyện khoa học giả tưởng. Đó còn là một thiền thoại về ngôn ngữ và thời gian. Về việc một khi ta thực sự hiểu một ngôn ngữ – không phải chỉ để nói mà để sống cùng nó – thì tư duy, nhận thức và cách ta cảm nhận cuộc đời sẽ thay đổi.
Khi ấy, thời gian không còn là một đường thẳng. Quá khứ, hiện tại, tương lai không còn là ba khoảnh cắt rời rạc. Mà là một vòng xoay – nơi mỗi bước đi, dù đau đớn hay dịu dàng, đều có lý do để hiện diện.
Trong đoạn nhạc vang lên cuối phim ai đã từng lặng nghe đều cảm thấy lòng mình như được kéo trở lại một nơi rất sâu. Và khi câu hỏi cất lên:
“If you could see your whole life from start to finish, would you change things?”
Nếu ta có thể nhìn thấy cả cuộc đời mình từ lúc bắt đầu cho đến lúc kết thúc, ta có thay đổi điều gì không?
Câu hỏi đó không chỉ dành cho nhân vật trong phim. Nó dành cho mỗi chúng ta – ở những khoảnh khắc đang sống.
Tương tự như trong Hẹn em ngày đó của Guillaume Musso, khi nhân vật chính tự hỏi:
Nếu như được làm lại, ta sẽ tìm cách sửa chữa lỗi lầm nào?
Sẽ lựa chọn xoá đi nỗi đau nào, sự ân hận, niềm hối tiếc nào?
Liệu ta có dám mang lại một ý nghĩa mới cho sự tồn tại của mình không?
Nhưng… để trở thành ai?
Để đi đến đâu?
Và… cùng với ai?”
Chúng ta có thể từng nhiều lần mong muốn thay đổi quá khứ. Có thể cũng đã mơ về một tương lai lý tưởng hơn. Nhưng nếu trong hiện tại, ta thực sự có mặt, sống với nó một cách trọn vẹn, không cưỡng cầu, không trốn chạy, thì quá khứ kia, dù thế nào, cũng trở nên đáng quý. Và tương lai, dù ra sao, cũng không còn là điều khiến ta lo sợ hay chạy theo.
Có lẽ, câu hỏi không phải là “Ta sẽ thay đổi điều gì nếu được quay trở lại?”
Mà là: Ta có đủ tỉnh thức để sống sâu sắc đến mức… không cần thay đổi gì cả không?
Vì trong mỗi khoảnh khắc hiện tại, nếu ta sống bằng cả con người mình, không lãng phí, không oán thán, không hối hận, thì dẫu cuộc đời có đưa ta đi đâu, cũng vẫn là một hành trình đáng sống.