Nhưng bây giờ chúng ta không quan tâm đến những Mahāpurusha (đại Hóa Thân), mà chỉ quan tâm đến những siddha – guru, tức những bậc chân sư đã giải thoát.
Những vị chân sư này, như một quy luật, phải truyền đạt những hạt giống của trí tuệ tâm linh đến môn đồ bằng mantra, hay mật ngữ, tức những ngôn từ cần được quán tưởng.
Những mật ngữ này là gì? Theo triết học Ấn Độ thì toàn bộ vũ trụ này bao gồm danh và tướng như là phương tiện để hiển lộ. Trong vũ trụ vi mô nơi con người, không một làn sóng tư tưởng nào lại không chịu sự chi phối của danh và tướng.
Nếu đúng là thiên nhiên được xây dựng theo cùng một sơ đồ thì sự chi phối của danh và tướng cũng phải là sơ đồ để xây dựng nên toàn bộ vũ trụ vi mô. “Biết được một hòn đất thì biết được toàn bộ đất”, bởi vậy, tri thức về vũ trụ vi mô phải dẫn đến tri thức về vũ trụ vĩ mô.
Tướng là lớp vỏ thô nhất, còn danh là phần tinh túy hay cốt lõi bên trong. Thể xác là tướng còn tâm trí – hay antahkarana – là danh; và những biểu tượng âm thanh thường được kết hợp với danh nơi tất cả những vị có năng lực thuyết pháp.
Nơi mỗi cá nhân thì những làn sóng – tư tưởng [ wave – mind] – vốn sinh khởi trong cái mahat bị giới hạn, được biết đến như là chitta hay tâm chất [ mind – stuff] – phải tự thân hiển lộ, trước tiên là như ngôn từ, sau đó là như những hình tướng cụ thể hơn.
Trong vũ trụ, Brahmā (Hiranyagarbha hay tâm trí vũ trụ) trước tiên hiển lộ tự thân như là danh, sau đó mới hiển lộ như là tướng, nghĩa là vũ trụ này.
Toàn thể cái vũ trụ khả giác đang hiển lộ này là tướng, và đằng sau nó là cái Sphota thường hằng bất khả ngôn thuyết, tức cái hiển lộ tự thân như là Logos hay Ngôi Lời.
Sphota thường hằng này – chất liệu vĩnh cửu tinh yếu của mọi ý tưởng hay danh – là năng lực mà đấng Chúa Tể dùng để sáng tạo nên vũ trụ này; hay nói cho đúng hơn thì đấng Chúa Tể bị chi phối để biến thành Sphota, rồi tự thân Ngài tiến hóa thành cái vũ trụ khả giác trừu tượng hơn này.
Sphota này có một âm được xem như là biểu tượng khả thi duy nhất, và đó là Om.
Bởi vì chúng ta không thể dùng bất kỳ phương tiện phân tích nào để tách biệt âm này ra khỏi ý tưởng đó, cho nên Om và Shopta thường hằng là bất khả phân ly; do đó, toàn bộ vũ trụ được cho là đã được tạo dựng từ âm Om hằng cửu này – từ linh thiêng nhất trong cả ngôn từ, mẹ của tất cả danh tướng.
Nhưng có thể nói rằng mặc dù tư tưởng và ngôn từ là bất khả phân ly, song vẫn có nhiều biểu tượng ngôn ngữ [ word – symbol] cho cùng một tư tưởng, không nhất thiết âm Om đặc dị này phải là ngôn từ biểu trưng cho cái tư tưởng, mà từ đó vũ trụ này được hiển lộ.
Đối với những lời phản bác quan điểm này, chúng ta trả lời rằng âm Om là biểu tượng khả thi duy nhất bao trùm toàn bộ mọi nền tảng, và không có gì giống như nó. Sphota là chất liệu cấu tạo nên tất cả mọi thế giới, nhưng nó vẫn không phải là một từ xác định trong trạng thái được cấu thành trọn vẹn của nó.
Điều đó có nghĩa là nếu loại bỏ tất cả những điểm đặc thù phân biệt từ này với từ khác thì cuối cùng cái còn lại sẽ là Sphota; do đó, Sphota được gọi là Nāda – Brahman, hay Âm Thanh của Cảnh giới Tuyệt Đối[1].
Bởi vì mọi biểu tượng ngôn ngữ – vốn có khuynh hướng biểu đạt cái Sphota bất khả ngôn thuyết – sẽ biến Sphota thành cái đặc thù đến mức nó không còn là Sphota nữa; và biểu tượng ngôn ngữ nào biến đổi Sphota thành cái đặc thù ở mức ít nhất, mà đồng thời lại biểu đạt được bản chất của nó gần đúng nhất, sẽ là biểu tượng chân thực nhất của Sphota.
Đó là âm Om và chỉ duy nhất âm Om thôi, bởi vì ba mẫu tự này – A,U,M – phát âm chung thành âm Om, và có thể là biểu tượng phổ quát hóa của mọi âm thanh khả dĩ. Mẫu tự A là âm ít sai biệt nhất trong tất cả các âm, bởi vậy Krishna đã nói trong Gitā: “Ta là A trong các mẫu tự”.
Lại nữa, mọi âm đọc nghe rõ ràng đều được tạo ra trong không gian của miệng, bắt đầu từ cuống lưỡi và chấm dứt nơi môi. Âm cổ họng là A, và M là âm cuối môi, còn U tượng trưng chính xác cho xung lực cuốn ra phía trước, bắt đầu từ cuống lưỡi cho đến khi chấm dứt nơi đôi môi.
Nếu phát âm hoàn hảo thì âm Om sẽ đại diện cho toàn bộ hiện tượng tạo âm, và không một từ nào có thể làm được điều này. Do đó, âm này là biểu tượng phù hợp nhất cho Sphota, đó là chân nghĩa của Om. Và vì biểu tượng này không thể bị tách ly khỏi sự vật được biểu hiện ý nghĩa, nên Om và Sphota là một.
Hơn nữa, vì Sphota – vốn là khía cạnh tinh tế hơn của vũ trụ hiển lộ này – gần với Thượng Đế hơn, và trên thực tế là sự hiển lộ đầu tiên của Thánh Trí, cho nên âm Om này là biểu tượng chân thực về Thượng Đế.
Lại nữa, Brahman phi nhị nguyên – tức Akhanda-Sachchidānanda hay Tồn Tại – Chân Trí – Lạc Phúc – chỉ được hình dung bởi những linh hồn khiếm khuyết bất toàn từ những quan điểm đặc thù và được gắn kết với những phẩm tính đặc thù như thế nào thì vũ trụ này – tức phần thể xác của Nó – cũng chỉ được tư duy theo những khuynh hướng đặc thù của các tư tưởng gia như thế ấy.
Xu hướng trong tâm trí của những tín đồ sùng bái được hướng dẫn bởi những yếu tố vượt trội của nó, hay là những thực thể (tattva).
Kết quả là cùng một Thực Tại nhưng sẽ được nhìn thấy hiển lộ theo nhiều cách khác nhau với những phẩm tính ưu việt khác nhau, và cùng một vũ trụ nhưng lại hiển lộ theo vô vàn thể cách.
Ngay cả trong trường hợp của âm Om phổ quát nhất và ít sai biệt nhất này, ta thấy tư tưởng và biểu tượng ngôn ngữ được gắn kết chặt chẽ với nhau như thế nào, thì quy luật của sự gắn kết bất khả phân đó cũng áp dụng với nhiều quan điểm sai biệt về Thượng Đế và vũ trụ như thế ấy: mỗi quan điểm đều phải có một biểu tượng ngôn ngữ để diễn đạt nó.
Những biểu tượng ngôn ngữ này, do tiến hóa từ những nhận thức tâm linh thâm áo nhất của những vị hiền triết – đã biểu tượng hóa và biểu đạt được, trong mức độ tối đa có thể, quan điểm đặc thù về Thượng Đế và vũ trụ mà chúng đại diện.
Cũng như âm Om tượng trưng cho Akhanda – hay Brahman vô sai biệt – thì những biểu tượng ngôn ngữ khác cũng tượng trưng cho Khanda hay những quan điểm khác nhau về cùng một Hằng Hữu, và tất cả những quan điểm đó đều có ích cho việc quán tưởng về thần linh và đạt đến chân trí.
[1] Nāda là âm thanh, âm nhạc. Người Ấn cổ đại vẫn tin rằng Thượng Đế là hoá thân của thiên nhạc, từ đó phát sinh ra tất cả âm nhạc thế gian.
Tác giả: Swami Vivekananda
Dịch giả: Huỳnh Ngọc Chiến
(Nếu bạn yêu thích hãy mua sách giấy ủng hộ dịch giả và nhà xuất bản)